"De socialisten hebben de laatste jaren hun principes in de uitverkoop gedaan en met de neoliberalen een bondgenootschap afgesloten. De vorming van de paarsgroene regering van Verhofstadt was er in België het resultaat van. Een dergelijke omkering van de politieke allianties gebeurt uiteraard niet in een vloek en een zucht, maar wordt in de regel jaren vooraf als optie uitgewerkt."

Zowel in Jaap Kruithofs bestseller ‘Het neoliberalisme’ als in het denken van de Vlaamse sociaal-democraten ontbreekt er een aanduiding van een politiek alternatief. Beiden blijven steken in een ethische verontwaardiging over de bestaande wantoestanden.

Ontbreekt er wel een alternatief? Of zullen de wijzigingen in de economische productiewijze aanleiding geven tot een nieuwe samenleving?

Op vrijdag 9 maart 2001 spraken enkele leden van de redactie Frank Vandenbroucke naar aanleiding van zijn boek "Op zoek naar een redelijke utopie. De actieve welvaartsstaat in perspectief". In het woord vooraf schrijft de auteur zelf dat kritisch inzicht openhartig debat veronderstelt: een debat over de feiten, een debat over de analyse en een debat over de betekenis van ‘rechtvaardig’.

Is de Bologna-verklaring nog iets meer dan een louter pleidooi voor de neoliberalisering van het onderwijs?

"Neem de grote uitbreidingen van de Europese Economische Gemeenschap (EEG) in de jaren tachtig: Griekenland (1981), Portugal en Spanje (1986) werden in de EEG vooral aanvaard omwille van politieke redenen. In die drie landen hadden democratische krachten een fascistisch regime ten val gebracht en de EEG was gretig om deze nieuwe democratieën in de Gemeenschap te verwelkomen. (...)Vergelijk dit nu eens met de huidige uitbreidingsronde voor Oost-Europa. Ondanks de officiële retoriek over het historisch belang van de transformatie in Oost-Europa en van de uitbreiding van de EU om een grote Europese ruimte voor vrede, democratie en welzijn te scheppen, werd de toon van de kant van de EU scherper, werden de toelatingseisen voor de aanvragende landen veel strenger en werd de wil om de toetreding te ondersteunen veel zwakker."

De uitbreiding van de EU wordt in een ruimere context geplaatst. Enkele belangrijke aspecten ervan worden met een kritische blik benaderd. De positie van de huidige lidstaten en van de kandidaten uit Centraal-en Oost-Europa komt hierbij aan bod.

Het doel van dit artikel is om de internationale positie van de recentelijk geschapen zeven federale districten van de Russische Federatie vanuit het standpunt van de globalisatie te ontleden. Hebben deze zeven districten ook een kans om internationale actoren te worden? Wat is hun potentieel in het proces van Ruslands integratie in de wereldeconomie? Wat zullen de gevolgen zijn van Poetins hervormingen voor de internationale gemeenschap? Dit zijn in het kort de belangrijkste vragen die hier worden gesteld en beantwoord.

"Vanaf de tweede helft van de jaren tachtig werd de Zuidelijke Kaukasus geteisterd door enkele van de ernstigste conflicten in de Sovjet Unie. Verschillende republieken en regio’s waren getuige van de verzwakking van de communistische controle en het ontstaan van nationale bevrijdingsbewegingen die op massale steun van de bevolking konden rekenen. Deze bewegingen streefden naar een versterking van de soevereiniteit op basis van een etnische visie op het principe van nationaal zelfbeschikkingsrecht."

De vraag van wie de onderneming is heeft hernieuwde urgentie gekregen. Daarvoor kan een aantal redenen worden gegeven.

"Vandaag aanvaardt de burger geen ‘politieke benoemingen’ meer. Men eist van een stad als Antwerpen dat men kan verantwoorden dat ‘de juiste man op de juiste plaats zit’." (Uit het Bestuursakkoord)

Louis Van Geyt gaat in op de oproep van Paula Burggraeve, Eric Corijn en Paul Verbraeken om te discussiëren over hun in het vorige nummer gepubliceerde tekst n.a.v. de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen.

De in het Nederlands vertaalde tekst van de lezing die Samir Amin te Gent op 24 november 2000 hield in het kader van het Keizer-Kareljaar.

De verdedigde stelling in dit artikel is dat president Vladimir V. Poetin bezig is met een centraliseren van de staatsmacht in het Kremlin van Moskou en dat hij de autonomie van de regio’s wil opheffen. Poetin poogt als nieuwe president van de Russische Federatie het Russische gezegde te ontkrachten dat luidt dat Rusland nooit zo sterk of zo zwak is als het lijkt. Hij wil immers bewijzen dat Rusland aan zijn economisch herstel werkt en dat hij van zijn land weer een zeer grote mogendheid kan maken. Daarom kondigde hij onmiddellijk na zijn verkiezing tot president een grondige institutionele hervorming aan en besloot hij de macht van de regio’s en van de financiële oligarchen als klasse te breken. Orde en rust, economische groei, verhogen van de staatsinkomsten, sociale stabiliteit en politieke eensgezindheid zijn de krachtlijnen van Poetins beleid.

Griekenland werd in 1981 lid van de Europese Unie (EU). Sindsdien ondernam het land een modernisering van de productieve structuren, het verminderen van de macro-economische onevenwichten en het verbeteren van de concurrentiepositie met het oog op een verdere internationalisering van de economie. In de jaren negentig onderging Griekenland nogal wilde veranderingen in zijn economische politiek. Achteraf resulteerde dat in betere economische prestaties. Vanaf het midden van de jaren negentig hebben duurzame stabilisatie en hervormingsinspanningen Griekenland in staat gesteld om de Maastrichtnorm in maart 2000 te halen, wat de toegang tot de derde fase van de Economische en Monetaire Unie (EMU) mogelijk maakte. Dit alles beïnvloedde de manier waarop de socialistische PASOK als de belangrijkste politieke partij van Griekenland ging opereren. De PASOK wierp haar imago van een partij uit de Derde Wereld van zich af, werd lid van de Socialistische Internationale en ging steeds meer gelijken op een sociaal-democratische partij die volgens het West-Europese (neoliberale) model de polarisatiepolitiek opgaf en koos voor economische stabilisatie en integratie in de EU.

Het artikel gaat in op de economische crisis die landen in Zuid-Oost- en Oost-Azië (de Filippijnen, Indonesië, Maleisië, Korea en Thailand) hebben getroffen. Het is opgebouwd uit drie delen. In het eerste deel wordt ingegaan op de achtergronden en oorzaken van de medio 1997 uitgebroken crisis. Er wordt ingegaan op de structurele zwakte van de financiële sector, waardoor de financiële crisis een economische crisis werd. Ook wordt aandacht besteed aan de omvang van de terugval in de economieën van genoemde landen. In het tweede gedeelte wordt ingegaan op het in het derde kwartaal 1998 ingezette herstelproces: wat is de dynamiek ervan en waarop is het herstel gebaseerd. In deel drie wordt een poging gewaagd vast te stellen of het ingezette herstelproces duurzaam is. Hierbij wordt nagegaan in welke mate de factoren die hebben geleid tot het uitbreken van de crisis zijn geëlimineerd.

Als Henri Lefebvre in de tweede helft van de jaren vijftig definitief breekt met de Franse Communistische Partij - na dertig jaar lidmaatschap als anti-stalinistische opposant -, stelt hij zich als eerste taak opnieuw betekenis te geven aan het begrip ‘opheffing’ (‘Aufhebung’, ‘dépassement’). Enkel een terugkeer naar Marx kan volgens Lefebvre opnieuw scherpte geven aan afgestompte begrippen.

Sonja Lavaert maakt een onderscheid tussen een machiavellistische en een machiavelliaanse lectuur van Machiavelli. Zij keert zich tegen de nogal populaire interpretatie van Machiavelli waarin men hem ziet als verdediger van de corrupte, listige en volksmisleidende politiek. Zij houdt een pleidooi voor Machiavelli als beschrijver – fenomenoloog – van de politiek.

Wat is er geworden van de bevrijdingstheologie, ooit vijand nummer één van het Pentagon? Dit artikel schetst de opkomst ervan, het offensief daartegen en de terugval. Het gaat op zoek naar de tekorten en de zwakheden en brengt de toekomstige uitdagingen in kaart. We beperken ons tot de bevrijdingstheologie in Zuid-Amerika.

Wat moeten we denken van mensen die de autark proberen uit te hangen te midden van een horde hoogopgeleide technici die er opnames van maken?